Mali

Najstarsze ślady człowieka na tym terytorium pochodzą z V-TV wieku p.n.e. Pierwsze organizmy państwowe zaczęły powstawać od III wieku n.e., m.in. Mali, utworzone w VIII wieku (przetrwało do XVII w.). We wczesnym średniowieczu na tych terenach istniały wielkie monarchie feudalne z zachowanymi pozostałościami rodowo-plemiennymi, zdobywające kolejno dominującą pozycję w regionie. Od X wieku darują się wpływy arabsko-berberyjskie. Wraz z nimi następowała stopniowa islamizacja kraju. W XIII wieku wyznanie to zostało narzucone przez Almorawidów całemu regionowi. W XIV wieku Mali dominowało w Sudanie Zachodnim, następnie rolę dominanta przejął Songhaj. Między XVII a XIX wiekiem istniały na tym terenie maleńkie państewka, m.in. ludu Bambara, Fulanów i Tukulerów, zbyt słabe, by narzucić swoją zwierzchność w regionie. Od XVIII wieku na terytorium obecnego państwa Mali zaczęli docierać pierwsi Europejczycy. Od 2. połowy XIX wieku kraj kolonizowali Francuzi, którzy podbili te ziemie do końca tego stulecia. W 1904 roku Mali (od 1890 r. w Sudanie Francuskim) zostało włączone do Francuskiej Aftyki Zachodniej. W roku 1920 Francuzi ustanowili w ramach tego państwa odrębnąjednostkę administracyjną - Sudan Francuski, której stolicą zostało Bamako. Na pocz. XX wieku miejscowe plemiona podjęły z kolonizatorami walkę, najpierw pod hasłami religijnymi. Do najgwałtowniejszych należały wystąpienia Tuaregów (1915-1918). Po II wojnie światowej zaczęły powstawać organizacje narodowowyzwoleńcze, głoszące hasła niepodległości kraju. Nąjradykalniejszy i najbardziej antykolonialnie nastawiony był Związek Sudański (powstały w 1946 r.) jako sekcja Afrykańskiego Zrzeszenia Antykolonialnego działającego we francuskich posiadłościach w Afryce. Dążenia niepodległościowe spowodowały w roku 1958 proklamowanie autonomicznej Republiki Sudanu Zachodniego. W latach 1959-1960 utworzyła ona wraz z Senegalem (początkowo także z Daho-mejem i Górną Woltą) Federację Mali. W roku 1960 federacja rozpadła się na dwa państwa: Senegal i Mali (dawny Sudan Zachodni). W tym samym roku państwo zostało członkiem ONZ. W latach 1960-1968 prezydentem i szefem rządu był przywódca Związku Sudańskiego - Modibo Keita, który próbował narzucić państwu gospodarkę komunistyczną: m.in. upaństwowił przedsiębiorstwa i narzucił kontrolę rynku lokalnego; zacieśnił także stosunki ze Związkiem Radzieckim. Taka polityka państwa (zewnętrzna i wewnętrzna) doprowadziła do wielkiego kryzysu gospodarczego (m.in. inflacja, wzrost podatków). W 1968 roku doszło do wojskowego zamachu stanu, w wyniku którego władzę w Mali przejął Wojskowy Komitet Wyzwolenia Narodowego. Nowy rząd zawiesił konstytucję i wprowadził jednopartyjny system prezydencki. Stan taki trwał do roku 1991, kiedy to obalono prezydenta (gen. Moussa Traore). W następnym roku (1992) uchwalono nową konstytucję i przeprowadzono wolne wybory.